Κτήμα Αλωνάκι logo

 

 

 Λαϊκή Τέχνη - Αρχιτεκτονική Αγράφων

Στην περιοχή ανθίζει η λαϊκή αρχιτεκτονική. Εδώ οι τεχνίτες (μάστοροι),ντόπιοι ή Ηπειρώτες, χτίζουν απλά , λιτά προσαρμόζοντας τα σπίτια τους στον αγροτικό τρόπο ζωής, το κλίμα, τη φύση.
Τα σπίτια είναι πυκνόκτιστα με μικρές αυλές. Κατασκευάζονται από σκληρή πέτρα, άσπρη η γκρι. Για το αρμολόγημα της πέτρας χρησιμοποιούν λάσπη ανακατεμένη με άχυρα και με ασβέστη.

Για να είναι ανθεκτικό το σπίτι χρησιμοποιούν στο χτίσιμο ξυλοδεσιές (ζωνάρια). Το πάχος του τοίχου είναι 0,6 πλάτος. Το σοβάτισμα των σπιτιών γινόταν με λάσπη (άμμο από το ποτάμι και ασβέστης) . Επικρατεί το μονόπατο ή το δίπατο σπίτι που επικοινωνεί με το ισόγειο με εσωτερική σκάλα.

Στην εποχή της τουρκοκρατίας άνθησε η υφαντική τέχνη, επειδή οι κάτοικοι των Αγράφων διατηρούσαν αιγοπρόβατα. Κατασκευάζονταν κυρίως υφάσματα μάλλινα για φορέματα απλά ή κεντητά και σημαντικές ποσότητες υφασμάτων για κλινοσκεπάσματα (βελέντες), για στρώσιμο (κιλίμια) για κάπες κ.λ.π. Σε μερικά χωριά των Αγράφων η τέχνη της υφαντικής διατηρήθηκε και κατά τα μεταεπαναστατικά χρόνια. Τα υφαντά κατασκευάζονταν στον αργαλειό και σε αυτά σχεδίαζαν λουλούδια, πουλιά, ψάρια, κλαδιά δέντρων, διάφορα σχήματα και άλλα σχέδια από τη ζωή της φύσης.

Μοναστήρια

Το μοναστήρι της Πελεκητής είναι κτισμένο ανάμεσα σε απότομες και απόκρημνες πλαγιές του βουνού σε υψόμετρο 1400m και δεσπόζει μεγαλόπρεπα της περιοχής .

Σύμφωνα με ένα μολυβδόβουλο Σιγίλιο του Πατριάρχη, η μονή κτίστηκε τον 15ο αιώνα από τον πνευματικό Πορφύριο. Ολοκληρώθηκε το 1529 ( όπως μαρτυρεί χρονολογία ΑΦΚΘ που βρίσκεται δυσανάγνωστη σε επίγραμμα του Μοναστηρίου) από τον οσιομάρτυρα Δαμιανό.

Ανηφορίζοντας από την Καρδίτσα προς τη Λίμνη Πλαστήρα, μετά το Παλαιόκαστρο, ξεπροβάλλει μπροστά μας σαν κάστρο πάνω στο βουνό το μοναστήρι της Κορώνας. Η παλαιότερη ονομασία του ήταν «Μονή κρυερής βρύσης».

Η ονομασία «Μονή Κορώνας», κατά τον Μητροπολίτη Θεσσαλιώτιδος Ιεζεκιήλ προήλθε από τη θέση της. Ο Α.Ορλανδός αναφέρει ότι η ονομασία οφείλεται στην παράδοση της κτίσεως αυτής σχετικά με το πτηνό Κορώνη (κουρούνα), πολύ γνωστό στη Θεσσαλία Η ιερά μονή Κορώνης εκτίσθη στις αρχές του 16ου μ.Χ. αιώνος.
Ιερά Μονή Πέτρας Το μοναστήρι πήρε τ' όνομα του από το βράχο, που στο Β.Α. στήθωμα του δημιουργεί μια μεγάλη σπηλιά. Εκεί σύμφωνα με την τοπική παράδοση βρέθηκε από βοσκούς η εικόνα της Παναγιάς. Το μοναστήρι της Πέτρας είναι ίσως το αρχαιότερο Βυζαντινό μοναστήρι.
Κατά μία άποψη κτίσθηκε στα 1133, σύμφωνα με μια χρονολογία που βρέθηκε.

Κατά άλλη άποψη τα Χρόνια ζωής του μοναστηριού μαρτυρεί η επιγραφή:
ΠΑΝΑΓΙΑ ΚΙΜΙCIOC ΛΕΓΟΜΕΝΟΝ PΕΤPAC ETOC ζοβ΄(1593).
Άρα η μονή κτίσθηκε, λίγο πριν, κατά την άποψη του καθηγητή Παύλου Μυλωνά, δηλαδή περίπου το 1550. Το καθολικό του ναού ανήκει στον τετρακίονο αθωνίτικου τύπο.

Παιδεία

Εντυπωσιακή υπήρξε η ανάπτυξη της παιδείας στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και ειδικότερα κατά τον 17ο αιώνα. Ιδρύθηκαν και λειτούργησαν ανώτερες σχολές, πανεπιστημιακού επιπέδου, στις οποίες δίδαξαν και μαθήτευσαν φωτεινά και δημιουργικά πνεύματα.

Οι κυριότερες σχολές ήταν:

Α. Βραγγιανών Αγράφων (της Γούβας ή της Αγίας Παρασκευής)- «Ελληνομουσείο Αγράφων»

Ιδρύθηκε το 1661 από τον Ευγένιο Γιαννούλη τον Αιτωλό (1595-1682) και διατηρήθηκε εως το 1770, όπου η περιοχή έπαθε μεγάλες καταστροφές. Είχε μεγάλη βιβλιοθήκη πάνω από τέσσερεις χιλιάδες και πλέον τόμους βιβλία, στην Ελληνική, Λατινική και Γερμανική γλώσσα. Διδασκόταν Θεολογικά , Μαθηματικά, φυσική, Λογική, Στοιχεία Ιατρικής Αρχαιοελληνική και Εκκλησιαστική Γραμματεία, Αστρονομία, Ρητορική και Ξένες Γλώσσες (Αγγλικά, Γαλλικά, Ρουμάνικα). Δίδαξαν μεταξύ άλλων ο Ευγένιος Γιαννούλης, ο Αναστάσιος Γόρδιος ο Βραγγανιώτης και ο Θεοφάνης Φουρνιώτης . Επιφανής σπουδαστής της ο Κοσμάς ο Αιτωλός.

Β. Ανωτέρα Σχολή του Φουρνά Αγράφων.

Η σχολή αυτή ιδρύθηκε από τον Διονύσιο εκ Φουρνά., ο οποίος ήταν εξαίρετος αγιογράφος και έγραψε τα βιβλία «Οδηγός Ζωγραφικής Τέχνης» και «Ερμηνεία Ζωγραφικής Τέχνης¨», πολύτιμα εγχειρίδια για την τέχνη της αγιογραφίας. Η σχολή λειτούργησε στο μοναστήρι της «Ζωοδόχου Πηγής» στα Φουρνά, το οποίο έκτισε και αγιογράφησε ο ίδιος, από το 1743 εως το 1817. Εντυπωσιακή υπήρξε η βιβλιοθήκη, ανάλογης αξίας με αυτή της σχολής των Βραγγιανών.

Πανηγύρια - Έθιμα - Λαϊκοί Οργανοπαίχτες

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν κάποια έθιμα όπως Αποκριάτικα, έθιμα του Πάσχα, Χριστουγεννιάτικα Πρωτοχρονιάτικα των Φώτων κλπ.
Στα χωριά γύρω από τη λίμνη αναβιώνει το έθιμο με τα Ρογκατσάρια την ημέρα των Φώτων. Κατ' αυτό το έθιμο συνηθίζονται οι μεταμφιέσεις(μασκαρέματα). Αυτές αποσκοπούν στο να αποτρέψουν την κακή επίδραση των καλικάντζαρων.

Οι μεταμφιεσμένοι είναι άντρες που υποδύονται και τις γυναίκες. Οι μεταμφιεσμένοι παρουσιάζουν αναπαράστασης γαμήλιας τελετής με νύφη, γαμπρό, συμπεθέρους και παπά. Πολλές φορές φορούν και δέρματα ζώων και κρεμούν από πάνω τους κυπριά και κουδούνια για να διώξουν με το θόρυβο τα κακά πνεύματα.

Οι μασκαρεμένοι κάνουν επισκέψεις σε σπίτια του χωριού αλλά και σε γειτονικά χωριά. Άλλο χαρακτηριστικό έθιμο ήταν το Πάσχα το κάψιμο του αφανού, τη βραδιά της Ανάστασης.

Έστηναν δηλαδή ένα ψεύτικο Ιούδα σε ένα ψηλό βουνό από χλωρά καυσόξυλα. ¨Όταν ο παπάς έλεγε Χριστός Ανέστης έβαζαν φωτιά στον Αφανό.

 

Ηλεκτρονική ενημέρωση για τις προγραμματισμένες εκδηλώσεις - δραστηριότητες.

Το newsletter δεν αποστέλλεται σε τακτική βάση. Θα υπάρχει ενημέρωση μόνο όταν προγραμματίζονται νέες εκδηλώσεις - δραστηριότητες και πάντα με...μέτρο...